Ik heb hem niet bewust gekend, Opa van Keulen, maar het moet een markante figuur geweest zijn. Hij was de hoefsmid en de wagensmid van de Haarlemmermeer en zijn klandizie bestond vooral uit grote hereboeren met hun bijbehorende minachting voor de rest van de wereld. Ze deden met je wat ze maar wilden, lieten rekeningen maanden liggen, terwijl hun eigen vorderingen natuurlijk wel meteen voldaan moesten worden. Zo ging het ook met Opa die op een gegeven moment meer de financier dan de smid van de Haarlemmermeer was. Maar Opa was een aparte.
Toen de grootste wanbetaler thuis kwam uit de kerk vond hij zijn hele wagen- en werktuigenpark gedemonteerd en weer in elkaar gezet op de nok van zijn schuur. En toen hij van zijn verbazing was bekomen ontstak hij in grote woede, vooral omdat Opa gemoedelijk een sigaartje paffend het erf op kwam lopen met de totaalrekening van alle openstaande vorderingen in zijn hand.
De boer dacht nog steeds dat hij die brutale vlerk wel eens even mores kon leren en beende weg om versterking te halen Maar Opa was niet alleen potig, maar ook nog verstandig, dus was hij niet alleen gekomen. Zijn elf even potige knechts kwamen toevallig ook langs, alle elf tegelijk, met vrouwen en kinderen en die werden weer gevolgd door een groeiende groep kijkers die zich zichtbaar stonden te verkneukelen. Boer Krelis Wanbetaler stond publiekelijk voor paal maar had geen keus. Hij moest betalen en nog wel meteen, dus werd onder hoorbaar geknars van tanden de kas geopend. Maar opa was niet gauw tevreden. "Graag even het demonteren en naar beneden halen vooruitbetalen Krelis", zei Opa, nog steeds op gemoedelijke toon. “Het omhoog brengen was gratis”. De gevolgen voor de betalingsmoraal van de Haarlemmermeerder hereboeren waren verbluffend. Althans waar het de rekeningen van Opa van Keulen betrof. Hoe de andere middenstanders van de Haarlemmermeer er vanaf kwamen vermeldt de historie niet.
Opa van Keulen kon niet alleen slecht tegen wanbetalers, maar ook niet tegen klikspanen. Toen een buurjongen eens aan Opa kwam vertellen wat mijn vader nou weer had uitgespookt, vroeg Opa hem of hij voor deze berichtgeving wel een snoepje wilde hebben. Nou, dat wilde Spaan wel. Opa draaide zich om, plukte de uitgekauwde pruim tabak uit zijn mond en drukte die in de verwachtingsvol opgehouden hand van Spaan, met de instructie: “goed knijpen jongen en thuis pas in je mond stoppen”.
Oudtante van Keulen. Ze was de vroedvrouw van de Haarlemmermeer. Bij nacht en ontij trok ze er met de fiets op uit om baby’s geboren te helpen worden. Na de oorlog permitteerde ze zich de luxe van een Harley Davidson Liberator uit de U.S.Armydump. Met bijbehorende leren motorjas met opstaande kraag. Zo is ze de geschiedenis ingegaan. Jaren later leerde ik Evert Bon kennen, een zeer schilderachtige zoon van de legendarische Dokter Bon uit Hoofddorp, waar mijn legendarische oudtante mee samenwerkte. Kleine wereld, soms. Kom ik nog op terug.
Oom Hein, tante Lena en neef Hennie Berkhout. Ze woonden direct om de hoek in de Rustenburgerstraat inde Amsterdamse Pijp. Tante Lena was een zuster van mijn vader en de gelijkenis was treffend. Mijn neef Hennie, ook wel Kleine Hein genoemd, zou later in de zeilavonturen een belangrijke rol in mijn leven gaan spelen. Dat was in mijn middelbare schooltijd en daarna. Vreest niet, ik kom er op terug.
Tante Ka uit Amerika. Ze kwam zomaar de voordeur van Tante Lena binnenvallen. ‘sAvonds om een uur of tien. Tante Lena was nog op, want die wachtte altijd tot Ome Hein terug was van zijn werk (Kroegbaas) en dat duurde soms een tijdje.Ineens stond ze in de deuropening van tante Lena. Hi there, hello sprak (oud)tane Ka: Hello Lienah. Die kon haar ogen niet geloven, want Tante Ka hoorde hier helemaal niet te zijn. Die hoorde in Amerika, waar ze in de dertiger jaren naar toe gemigreerd was. "Sure, that klopt", zei Tante Ka opgewekt en met een dik Bronx accent, "ik kom jullie even groeten en bovendien wat poen brengen, want ik heb nogal goed geboerd" (met haar accent was er weinig verschil tussen 'geboerd' en 'gebeurd', maar dat was in dit verband van ondergeschikt belang).
Telefoons en auto’s waren toen nog niet beschikbaar of schaars, dus werd neefje Hennie op pad gestuurd om de familie, voor zover wonend in de buurt, op te roepen en desnoods wakker te maken. Hennie vertrok gemelijk op zijn fiets. Toen liep ’s morgens om twee uur het huis langzaam vol met verbaasde en slaperige leden van de Van Keulen Clan en de Berkhout Clan. De stemming begon er aardig in te komen. Zeker toen Ome Hein arriveerde met flessen drank uit zijn kroeg. De flesjes pils waren al thuis, want als je die voorraad in de kroeg liet werd er steevast ingebroken.
Uit de omvangrijke boezem van tante Ka kwamen enveloppen met duizenddollarbiljetten en toen. En toen werd het pas echt gezellig..ineens had iedereen dorst. Daar had Ome Hein al op gerekend, maar vervolgens kreeg ook iedereen verschrikkelijke honger. Dat was een ernstig probleem, want tja, geen lunchrooms, geen snackcar en geen ijssalon in 1948. en zeker niet om vier uur ’s morgens.Maar ook nu was tante Ka niet voor een gat te vangen. En hoewel het tot in de ochtend duurde voor alles klaar was slaagde ze er in om van leftovers en de eiervoorraad voor de kroeg, de legendarische Salade Tante Ka te fabrieken. Dat recept is sindsdien onder die naam bekend geraakt in de hele familie wegens erg lekker.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten